Loading...
Microstock Hakkında

Stok Fotoğrafçılığı

Bu sitede Stok Fotoğrafçılığı’nın ne olduğuna dair pek çok yazı bulabilirsiniz. Ama konuyu şöyle bir özetleyelim tekrardan:

Fotoğraf bağımlılık gibi birşey… İlk kareden sonra bininci fotoğraf, onbininci, derken elinizde hatırı sayılır bir arşiv oluşuyor. Bu arşivi görünür kılmak ve bu fotoğraflardan gelir elde etmek istiyorsanız stok fotoğrafçılığı iyi bir seçenek olabilir.

Türkiye’de çok bilinmese de Stok Fotoğrafçılığı çok uzun yıllardır devam eden profesyonel bir fotoğrafçılık alanı… İlk Stok Fotoğraf Ajansı, 1920′ lerde H. Armstrong Roberts tarafından açıldı. Amacı da fotoğraf çekimlerinden arta kalan fotoğrafları dergilere ve gazetelere satarak değerlendirmekti. 1980′lerde bir endüstriye dönüşen Stok, Google’ın 2001 yılında fotoğraf arama fonksiyonunu duyurmasıyla yavaş yavaş internet platformuna taşınmaya başlandı. Bruce Livingstone fotoğrafçıların fotoğraflarını ücretsiz olarak değiş tokuş edebilecekleri bir hobi sitesi kurmuştu. Bu sitenin masrafları Livingstock’u aşınca fotoğraf indirimlerinden az da olsa para almaya başladı. Böylece iStockPhoto yeni bir endüstrinin temellerini atmış oldu. Dreamstime, Sutterstock gibi şirketler bu akımı takip etti.

Yeni endüstri (Microstock), geleneksel stok ajanslarından farklı olarak, fotoğrafçılara fotoğraf satışı başına 25 cente kadar düşebilen ödeme teklif ettiklerinde fotoğrafçılar bu durumu doğal olarak şüpheyle karşılamıştı. Ancak sadece Shutterstock’ta 2014 yılı itibariyle tüm dünyadan 55,000 civarı kişinin içerik sağladığını, 33 milyon görselin ve 1,5 milyon videonun satışa sunulduğunu düşünürsek bu sistemin pek çok fotoğrafçı için gelir getiren bir model olduğundan bahsedebiliriz. Bugün sadece stok fotoğrafçılığı yaparak çok iyi rakamlar kazanabilen ve hayatını bu şekilde sürdüren çok sayıda fotoğrafçı var.

Esasında stok fotoğrafçılığında satın alınan şey fotoğrafın kendisi değil lisansıdır. Tüm haklarınız sizde saklı kalırken kullanım haklarını sınırlı bir şekilde satın alan kişiye vermiş olursunuz ve isterseniz aynı fotoğrafı birden çok kullanıcıya ve ajansa satabilirsiniz. Bu sebeple fotoğraf başına düşen ödeme düşük görünse de toplamda bir fotoğraftan yüzlerce, binlerce dolar elde edebilirsiniz. Tabi burada bahsettiğimiz fotoğraflar bizim bakmaya bile doyamadığımız ve paha biçemediğimiz fotoğraflarımız değil… Kenarda köşede kalmış ama başka bir tasarımcının işine yarayacak fotoğrafların değerlendirilmesinden bahsediyoruz.

Stok fotoğrafı satarak bir hayat kurmak güzel bir rüyada yaşamak gibi… Neyi ne zaman çekeceğinize siz karar veriyorsunuz ve zaten çok severek yaptığınız bir hobinizden para kazanıyorsunuz. Tüm dünyayı dolaşarak çektiği fotoğraflarla geçimini sağlayan stok fotoğrafçılarına rastlamak mümkün. Yemek fotoğrafları çok fazla satan fotoğraflardan ve insan sadece yediklerimi çekerek iyi bir gelir elde edebilirim diye düşünüyor. Bu hem doğru hem de yalan bir rüya ve bu rüyayı doğru kılacak koşullar tamamen sizinle ilgili….

10 yıl önce stok fotoğrafına başlamış olsaydık herşey çok daha kolaydı ama şimdi çok fazla rakiple mücadele etmek zorundayız. Artık herkeste bir makine var ve herkes fotoğraflarıyla bu rekabete girebilir. Ayrıca stok fotoğrafı sadece çekmekle bitmiyor. Fotoğraflarınızı doğru bir şekilde işlemeli, fotoğrafları adlandırılmalı, tanımlamalı ve anahtar kelimeler(çoğu zaman İngilizce) eklemelisiniz. Sonra ajanslara üye olup, kabul prosedürlerini geçtikten sonra fotoğrafları göndermeli ve fotoğraflarınızın kabul edilmesini ve sonra satın alınmasını beklemelisiniz. Yani çoğu zaman anlatıldığı kadar kolay değil… Ama bunları görüyor ve oyuna devam ediyorsanız inanın çok eğlenceli…
Şimdi bu rüyayı gerçekleştirmek için bilmeniz gereken bazı kavramlara bakalım…

İlk olarak münhasır ( Exclusive ) mı münhasır olmayan ( Non-exclusive ) fotoğrafçı mı olacağınıza karar vermeniz gerekiyor. Yani tek bir ajansa mı bağlı olacaksınız ya da birden çok ajansa mı fotoğraf göndereceksiniz? Her ikisinin de avantajları, dezavantajları var. Münhasır fotoğrafçılar tek bir ajansla çalıştığı için o ajansın teklif ettiği en yüksek komisyonu alır. Fotoğraf yüklemek ve ajansı takip etmek basittir. Münhasır olmayan fotoğrafçılar ise daha düşük komisyonlar alsalar da marketteki tüm ajanslara fotoğraf gönderdiklerinden daha çok gelir şansı yakalamış olur. Tek tek ajanslara fotoğraf yüklemek tabii ki daha zahmetlidir ama hangi ajansın size daha uygun olduğuna karar verene kadar başlangıç aşamasında kendinizi sınırlamamanızda fayda var diye düşünüyorum.

Shutterstock, iStockPhoto, Fotolia, Dreamstime, BigstockPhoto ve 123rf en çok fotoğraf satan ajanslar olduğu için bunlara öncelik verebilirsiniz. Her ajansın kendine has kabul koşulları vardır. Bunları dikkatlice okumanızı tavsiye ederim. Bazı ajanslar pasaport ya da kimlik fotokopisi ister. Bu sizin gerçek bir kişi olup olmadığınızı tespit etmek için gerekli bir prosedürdür. Ancak yine de bu fotokopilerin üzerindeki bazı bilgilerinizi karartarak sitelere göndermenizde fayda var diye düşünüyorum. Bazı ajanslar ufak bir test yapar ya da örnek fotoğraflar yollamanızı ister. Bu süreci geçtikten sonra artık fotoğraflarınız ajansların arama motorlarında görünür olur. Ve fotoğraf çektikçe arşivinizi büyütür ve daha çok gelir elde edersiniz. Satışlarınız belli bir rakama ulaşınca (50-100 dolar) paypal, çek ya da banka hesabına gönderme gibi seçeneklerle ödemenizi alırsınız.

Sistem çok basit… Ama başlangıçta fotoğrafçılar bazı konularda bocalıyor. İlk şok, güvendiğimiz ve kesin kabul edilir diye düşündüğümüz bir fotoğraf reddedildiğinde yaşanıyor. Stok için çektiğiniz fotoğraflar öncelikle teknik olarak doğru olmalıdır. Odak noktası gerekli noktada ve tam olarak netlenmiş, noise içermeyen, sensör kiri bulunmayan, az ya da çok pozlanmamış, beyaz ayarı doğru fotoğraflar çekmeli ve göndermelisiniz. Çok fazla filtre uygulamak, keskinliği abartmak da stokta fazla istenmeyen uygulamalar… Bu kurallara uymuyorsa kadrajınızdaki fotoğrafın çok güzel olması fotoğrafınızın reddedilmesini engellemez. Sonuçta sizden beklenen sanat fotoğrafları değil. Stok fotoğrafları genelde tek başına bir kavramı anlatan ya da başka bir tasarımın içinde yer alabilecek fotoğraflardır. En çok satın alınan fotoğrafları inceleyerek ve sizin de çekmekten mutluluk duyacağınız bir niş seçerek başarılı sonuçlar elde edebilirsiniz.

Ülkemizde çok kullanılmayan ama stok geleneğinden gelen bazı lisans tanımları başlangıçta fotoğrafçılara biraz karmaşık gelebilir ama zamanla alışırsınız. Temelde stok fotoğraflar RF ve RM başlığı altında satılır. “RF- Royalty Free-Telif Haksız” fotoğrafları satın alan kişiler bu fotoğrafı büyük bi sınırlama olmadan ve pek çok kere kullanabilir. “RM-Rights Managed-Sınırlı Kullanım Hakkı” olan fotoğraflar ise belirtilen sınırlamalar çerçevesinde kullanılabilir. Mesela bir gazetede, Asya bölgesinde ve orta sayfada… gibi. İlk sayfada yayınlanmak istediğinde ödenmesi gereken miktar da değişir. Microstock fotoğrafta kullanılan fotoğraflar genelde RF çerçevesinde satılmaktadır. Eğer bir fotoğrafı bir kere bile RM olarak sattıysanız tekrardan RF olarak satışa çıkarmak ya da tam tersi etik olarak doğru değildir. RM lisansında satılan fotoğraflar genelde çok daha pahalı olduğu için her yerde tüketilmezler bu da bazı müşteriler için önem taşıdığından bir tercih sebebidir. Alamy gibi stok siteleri genelde satış politikalarını RM üzerine kurmuştur ve bu sitede bazen tek bir fotoğraf yüzlerce dolara alıcı bulur. Ama bu nispette de satış oranı düşüktür.

Ticari(Commercial) ve Editoryal(Editorial) fotoğraf yine çok fazla karşımıza çıkan kavramlardan… Eğer fotoğraflarınız reklam, tanıtım gibi yani ticari faaliyetlerde kullanılacaksa ticari fotoğraf olarak tanımlanır. Editoryal fotoğraflarsa daha çok gazetelerde, dergilerde bir haberin görseli olarak kullanılan ve reklam amacı taşımayan fotoğraflardır. Varsayımsal olarak her ticari fotoğraf editoryal fotoğraf olarak kullanılabilir ama tersi mümkün değildir. Bir fotoğrafın ticari olarak kullanılabilmesi için kadrajdaki modelin(Model Release) ve kullanılan mülk belirginse ve izne tabiyse mülk izninin(Property Release) alınması gerekir. Editoryal fotoğraflarda model çocuk değilse çoğu zaman böyle bir izne gerek yoktur ama tabi gizli saklı çekilen fotoğrafları kastetmiyoruz bu herşeyden önce kanuna aykırıdır. Bu arada aradaki farkı sadece izin mevzusu olarak görmek doğru değil… Fotoğrafların konuları ve tarzı da ticari fotoğraflardan ayrılır. Editoryal fotoğraf biraz da belge değeri taşıdığı için üzerinde ekleme çıkarma gibi değişiklikler de yapmamak gerekir.

Fotoğrafçılar için bir diğer stres unsuru vergi… Kazandığımız gelir vergiye tabidir. Bu sebeple genelde ajanslar fotoğraflardan belli bir oranda vergi keser. Ancak biz Türkiye’de yaşadığımız için bazı muafiyetlerimiz oluyor. Eğer ajansın merkezi Amerika’daysa W-8BEN denilen bir vergi formunu doldurmamız gerekiyor. Böylece yüzde 30 olan kesinti yüzde 10′a kadar düşüyor. Form genelde online olarak dolduruluyor ve sadece ad. adres v.s. gibi basit bilgiler girmeniz gerekiyor.

Elinizde geniş bir arşiv varsa fotoğrafları gönderirken FTP programı kullanmak en doğrusu… Sitelerden elde edeceğiniz ftp bilgileriyle ve Filezilla gibi ücretsiz ftp programlarıyla fotoğraflarınızı kolayca gönderebilirsiniz. Ama öncesinde fotoğrafın bilgilerini IPTC olarak fotoğrafın üzerine kaydetmeyi unutmayın. Bunun için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılımlar mevcut. Metadata bir kere girildikten sonra tüm ajanslar bunu otomatik olarak görür. Böylece sitelere yolladığınız fotoğrafları daha kolay bir şekilde değerlendirmeye gönderebilirsiniz.

Bu kadar…

Stok fotoğrafçılığında belli bir noktaya gelmek evet gerçekten emek ve zaman istiyor. Ama iş aralarında bulduğunuz ve eğlendiğiniz ufak fotoğraf seanslarıyla zamanla güzel bir arşiv oluşturabilirsiniz. Ve bu fotoğraflar fotoğraf çekmeye ara verseniz de, siz fotoğrafları silmediğiniz ve ajans kapanmadığı sürece satmaya devam eder. Aynı zamanda eğitici bir yapısı olduğuna inanıyorum. Mesela, benim fotoğraf tekniğimin gelişmesinde reddedlen fotoğraflarımın büyük bir etkisi var bence. Ayrıca fotoğrafların satılması beğenilmesi demek. Bu da çok güzel bir duygu… Ve bence en önemlisi size fotoğraf çekmek için bir bahane sunuyor ama zaten biz yine de fotoğraf çekerdik değil mi?

Kaynak: Şebnem Köken

Bir Cevap Yazın

Editor' ün Seçimi

lara escort istanbul escort ataköy escort istanbul escort avcılar escort escort istanbul kadıköy escort şişli escort ataşehir escort kadıköy escort beylikdüzü escort escort kadıköy escort bodrum

şirinevler escort mecidiyekoy escort